Яйыҡ
+22 °С
Ясно
Новости
15 Января , 05:13

“Белдем бары бер ни белмәүемде.”

Робағиҙар башҡорт телендә, көй аҫтына

“Белдем бары бер ни белмәүемде.”“Белдем бары бер ни белмәүемде.”
“Белдем бары бер ни белмәүемде.”

Ғүмәр Хаямдың робағиҙары Рәми Ғарипов тәржемәһендә. Яһалма Йырсы йырлай, көйҙө үҙебеҙ тура килтерҙек. Беҙҙең ВКонтакте төркөмөндә тыңлай алаһығыҙ -https://vk.com/public165174096

"Белдем бары бер ни белмәүемде.”

Йыһан сере бикле күңел дәфтәремдә,
Биген асһам – бәлә бит баш өҫтәремдә!
Бер кемгә лә әйтеп булмай бар белгәнде,
Күпме наҙан йөрөй ғалим төҫтәрендә!..
Бер кемгә лә әйтеп булмай бар белгәнде,
Күпме наҙан йөрөй ғалим төҫтәрендә!..
Был зәңгәр күк вә күктәге алтын табаҡ
Беҙҙән һуң да әйләнәсәк мең-мең ҡабат.
Беҙ – донъяға саҡырылмай килгән ҡунаҡ –
Китәсәкбеҙ бер-бер артлы, тормай оҙаҡ.
Беҙ – донъяға саҡырылмай килгән ҡунаҡ –
Китәсәкбеҙ бер-бер артлы, тормай оҙаҡ.
Ниндәй файҙа был донъяға килгәнемдән?
Ни юғалтыр донъя минең киткәнемдән?
Ник һуң мине тыуҙырғандар – ҡыуыр булғас?
Һис бер яуап ишеткән юҡ һис бер кемдән!..
Ник һуң мине тыуҙырғандар – ҡыуыр булғас?
Һис бер яуап ишеткән юҡ һис бер кемдән!..
Сер асҡысы Күктең һинән ятыр ситтә,
Ә үҙеңде зинданында тотор сиптә.
Баҡһаң: ғүмер шыйлап үтер, йылан булып,
Үҙ ҡойроғон үҙе тешләр ахыр сиктә!
Баҡһаң: ғүмер шыйлап үтер, йылан булып,
Үҙ ҡойроғон үҙе тешләр ахыр сиктә!
Күп уйландым мин был донъя тураһында,
Аңламаҫтай бер ни ҙә юҡ Ай аҫтында.
Белдем бары бер ниҙе лә белмәүемде,
Үҙем асҡан яңылыҡ тик бына шунда.
Белдем бары бер ниҙе лә белмәүемде,
Үҙем асҡан яңылыҡ тик бына шунда.

 

Алдан сығарған йырҙарҙың текстары:

Донъя малын уйлап, ниңә ҡайғырырға?
Кемгә насип булған мәңге бай торорға?
Был йән тәнгә тик бурысҡа бирелгән бит,
Ә бурысты кәрәк кире ҡайтарырға.
Был йән тәнгә тик бурысҡа бирелгән бит,
Ә бурысты кәрәк кире ҡайтарырға.
Бәхетле зат – кем был заман уйҙан азат,
Хоҙай биргән бар шатлыҡтан ҡәнәғәт, шат,
Бер мәлен дә был ғүмерҙең әрәм итмәй,
Кәйеф-сафа ҡоророна таба форсат.
Бер мәлен дә был ғүмерҙең әрәм итмәй,
Кәйеф-сафа ҡоророна таба форсат.
Булһаң да һин ҡулға оҫта, эшкә күндәм,
Ни мәғәнә янып-көйөп бешкәнеңдән?
Тәҡдиреңә ни яҙылған – шул һинеке,
Ҡәнәғәт бул өлөшөңә төшкәнеңдән!
Тәҡдиреңә ни яҙылған – шул һинеке,
Ҡәнәғәт бул өлөшөңә төшкәнеңдән!
Күререңде уйлап, бәндәм, ҡойма моң-зар,
Күңелеңде буш сәм-ғәмдән ҡыйма, зинһар.
Һәр көнөңдөң шатлығын күр был донъяла,
Тәҡдир яҙғас, булмай күндәм ни сараң бар?!
Һәр көнөңдөң шатлығын күр был донъяла,
Тәҡдир яҙғас, булмай күндәм ни сараң бар?!

*****

Өс-дүрт наҙан илгә түрә булып алһа,
Бирер һиңә ишәк баштан сығып баһа,
Ишәк булмай ғына ҡара улар менән –
Иртәгә үк һин «фетнәсе», «кафыр» ҙаһа!
Ишәк булмай ғына ҡара улар менән –
Иртәгә үк һин «фетнәсе», «кафыр» ҙаһа!
Бер буш ҡыуыҡ башын вата: «Был – мин!» – тиеп,
Алтын-көмөш шалтырата: «Был – мин!» – тиеп.
Тик эштәрен йүнләргә лә өлгөрмәй был,
Әжәл тәҙрә шаҡылдата: «Был – мин!» – тиеп.
Тик эштәрен йүнләргә лә өлгөрмәй был,
Әжәл тәҙрә шаҡылдата: «Был – мин!» – тиеп.
Донъяның бар биҙәктәре – бер ни тормай,
Бар ынтылыш, михнәттәре – бер ни тормай,
Бейеклеге, киңлектәре – бер ни тормай,
Өйгә өйгән ҡиммәттәре – бер ни тормай!
Бейеклеге, киңлектәре – бер ни тормай,
Өйгә өйгән ҡиммәттәре – бер ни тормай!
Эй наҙандар! Һын-тәнебеҙ – бер сүп кенә,
Күк аҫтында күргәнебеҙ – бер сүп кенә.
Һөйөнөгөҙ, мәлдең мәхлүк әсирҙәре,
Тар ситлектә был мәлебеҙ – бер сүп кенә!..
Бер тамсынан һайыҡмаҫ һис даръя һыуы,
Бер саңынан байыҡмаҫ һис ер ябыуы.
Был донъяға һинең килеп-китеүең ни? –
Себендең тик осоп инеп зарланыуы!..
Был донъяға һинең килеп-китеүең ни? –
Себендең тик осоп инеп зарланыуы!..
Һөйөнөгөҙ, мәлдең мәхлүк әсирҙәре,
Тар ситлектә был мәлебеҙ – бер сүп кенә!..

*****

Беҙ пак булып килдек тә бит – бысрап киттек,
Шатлыҡ менән көлдөк тә бит – хәсрәт сиктек,
Күҙ йәшенә өтөп бөттөк йөрәктәрҙе,
Ғүмер хаҡын белдек тә бит – исраф иттек.
Күҙ йәшенә өтөп бөттөк йөрәктәрҙе,
Ғүмер хаҡын белдек тә бит – исраф иттек.
Ашап-эскән, кейгәндәрең был донъяла –
Хәләл малдыр, кем тырыша, кем көс һала.
Тик сама бел – һәләк итмә ғүмереңде,
Йыйған-тапҡан – барыһы ла ятҡа ҡала.
Тик сама бел – һәләк итмә ғүмереңде,
Йыйған-тапҡан – барыһы ла ятҡа ҡала.
Бәхет ни һуң? Аҙҙың-аҙы! – Көл дә күмер!
Ни ҡалдырҙы ғүмер яҙы? – Көл дә күмер!
Ләззәттең мин балҡып янған шәме инем,
Тороп ҡалды, бөтөп наҙы, – көл дә күмер!.
Ләззәттең мин балҡып янған шәме инем,
Тороп ҡалды, бөтөп наҙы, – көл дә күмер!.
Гел һыҙланам ҡылғанымдан – нишләйем һуң?
Ғазапланам гонаһымдан – нишләйем һуң?
Күңелең киң, эй, Хоҙайым, ярлыҡарһың,
Тик мин үҙем оятымдан нишләйем һуң?
Күңелең киң, эй, Хоҙайым, ярлыҡарһың,
Тик мин үҙем оятымдан нишләйем һуң?

*****

Үткәнгә үкенеп, ни файҙа, эй бәндә?
Үлсәмә бөгөндө иртәнге бизмәндә.
Үткән көн, килер көн түгел үҙ иркеңдә,
Был көнгә инан да шат булсы был мәлдә.
Үткән көн, килер көн түгел үҙ иркеңдә,
Был көнгә инан да шат булсы был мәлдә.
Яҙмыш еле типкеләһә һине туптай,
Уңға атыл, һулға атыл – белмә туҡтау.
Уйнаусыһы үҙе белгәс, етмәгәнме –
Ҡайҙа? Ниңә? Һорап торма, бул ҡамғаҡтай!
Уйнаусыһы үҙе белгәс, етмәгәнме –
Ҡайҙа? Ниңә? Һорап торма, бул ҡамғаҡтай!
Һис тә ҡурҡма фани донъя ҡайғыһынан,
Мәңге тормай, үтеп китә бар(ы)һы унан.
Был мәлеңде шат үткәр ҙә иртәңә баҡ,
Үткәнгә тик үкенмәҫлек бул һуңынан!
Был мәлеңде шат үткәр ҙә иртәңә баҡ,
Үткәнгә тик үкенмәҫлек бул һуңынан!
Ысыҡ ҡунған яҙғы 
гөлгә ни етә,
Сәрхәттәге наҙлы йөҙгә ни етә?
Үткән көндө битәрләүҙән файҙа юҡ, –
Онот уны! Һуң был көнгә ни етә?!.
Үткән көндө битәрләүҙән файҙа юҡ, –
Онот уны! Һуң был көнгә ни етә?!.
 
*****
Ас, йә рабби, миңә ризыҡ ишектәрен,
Мәхлүгеңдең бөтәштер бар тишектәрен:
Иҫерт мине шундай зәһәр шарап менән –
Онотайым барса хәсрәт вә шиктәрен!.
Иҫерт мине шундай зәһәр шарап менән –
Онотайым барса хәсрәт вә шиктәрен!..
Хакимдарҙың тәрилкәһен ялағансы,
Фәҡирҙәрҙең булсы асы, яланғасы!
Һөйәк кимер, мансып асы күҙ йәшеңә,
Тик хәшәрәт табындарға яйланмасы.
Һөйәк кимер, мансып асы күҙ йәшеңә,
Тик хәшәрәт табындарға яйланмасы.
Эй, һин, көн-төн донъя малын йыйған бәндә,
Ни ҡылырһың иҫәп-хисап алған көндә?
Аңыңа кил, үҙеңә бер ҡарап алсы –
Донъя малын ҡыумаҡсымы һин Тегендә?
Аңыңа кил, үҙеңә бер ҡарап алсы –
Донъя малын ҡыумаҡсымы һин Тегендә?
Донъя ғәмен ҡуйып торсо, килһә ҡулдан,
Өҙгәләмә күңелеңде уңдан-һулдан.
Эс, уйна, көл, биш көнлөк был ғүмереңдә,
Бөртөк арпаң гүргә һыймаҫ йыйғаныңдан.
Эс, уйна, көл, биш көнлөк был ғүмереңдә,
Бөртөк арпаң гүргә һыймаҫ йыйғаныңдан.
Эй дуҫҡайым! Янма донъя ғәме менән,
Донъя йәшәй күҙ йәшенең тәме менән.
Үткән – бөткән, ә килер көн килмәй икән,
Юҡҡа көймә, йәшә мәлдең йәме менән.
Үткән – бөткән, ә килер көн килмәй икән,
Юҡҡа көймә, йәшә мәлдең йәме менән.
 
*****
Күҙ асып та өлгөрмәҫһең, ғүмер үтер,
Һәр мәлеңә үҙең һал һин йәйғор күпер.
Бел: донъяның төп асылы – ғәзиз ғүмер,
Ҡалай итһәң, ғүмер шулай үтеп китер.
Бел: донъяның төп асылы – ғәзиз ғүмер,
Ҡалай итһәң, ғүмер шулай үтеп китер
Йәшлек тигән китапты тиҙ уҡый һалдым,
Яҙғы көндәй йәшлектән тик һағыш ҡалды.
Йәшлек – ҡот шул. Иҫләмәйем килгәнен дә,
Ҡайҙа китеп, елғыуарың, ул юғалды?
Йәшлек – ҡот шул. Иҫләмәйем килгәнен дә,
Ҡайҙа китеп, елғыуарың, ул юғалды?.
Ҡарт булһаң да, йәш булһаң да, йәшәү – шартлы:
Киткәндәр бит килгәндәр ҙә беҙгә саҡлы.
Бер кемгә лә мәңге түгел был донъялар, –
Бөтәһе лә килер, китер бер-бер артлы!..
Бер кемгә лә мәңге түгел был донъялар, –
Бөтәһе лә килер, китер бер-бер артлы!..
Шәкерт кенә булып китәм был донъянан –
Остазым бик ҡаты булып сыҡты яман:
Сәстәремә сал кергәнсе өйрәнсек мин,
Оҫта булып һаналған юҡ әле һаман.
Сәстәремә сал кергәнсе өйрәнсек мин,
Оҫта булып һаналған юҡ әле һаман.
Йәл түгелме, бер файҙаһыҙ беҙ ҡартайҙыҡ,
Таш килелә һыу төйгөсләп, хәлдән тайҙыҡ.
Күҙ асып күҙ йоморға ла өлгөрмәнек, –
Эй ғүмеркәй! – донъяһынан инде тайҙыҡ!.
Күҙ асып күҙ йоморға ла өлгөрмәнек, –
Эй ғүмеркәй! – донъяһынан инде тайҙыҡ!.
Булһа яҙмыш ҡәләмдәре үҙ ҡулымда,
Өр-яңынан яҙыр инем барыһын да:
Бар ҡайғыны ҡыуыр инем был донъянан, –
Түбәм күккә тейер ине шатлығымдан!.
Бар ҡайғыны ҡыуыр инем был донъянан, –
Түбәм күккә тейер ине шатлығымдан!.
 
*****
 
Автор:Ильфат Янбаев
Читайте нас